آرشیو ماهانه:آبان 1391

<

فناوری اطلاعات (IT)چیست؟

فناوری اطلاعاتاطلاعات (Information) نماینده داده ها (Data) یا واقعیات خام برای دریافت کننده آن می باشد. در واقع اطلاعات یک منبع اصلی از سازمانهای جدید است. اطلاعات همان فرم قابل استفاده از داده ها است که از راه های خاصی بدست می آید. به عبارت دیگر اطلاعات دیتاییست که دارای توضیح و تفسیر می باشد.تکنولوژی (Technology) ترکیبی از مهارت ها و دانش ها و توانایی ها و مواد و ماشین ها و ابزارها است که انسان از آن برای تبدیل کردن و یا تغییر دادن مواد خام به اجناس با ارزش و خدمات استفاده می کند.تکنولوژی اطلاعات یا IT تکنولوژی است که برای ذخیره کردن و ارتباط برقرار کردن و دستکاری کردن اطلاعات استفاده می شود.سازمانها و موسسات از تکنولوژی در موارد عمومی تر و از تکنولوژی اطلاعات در موارد خاص تر استفاده می کنند تا مفیدتر و تأثیرگذارتر باشند.

● تغییر نقش IT

در اوایل پیدایش IT یعنی زمانی که کامپیوترهای “main framo” مرکز جهان بودند سازمانی به نام “EDP” بوجود آمد. “EDP” مخفف کلمه “Electronic Data Processing” است و در واقع این نام تمام کاری بود که این سازمان انجام می داد. یعنی انجام عملیات بر روی داده ها با استفاده از یک وسیله الکترونیکی که نام آن کامپیوتر است.در اوایل سال ۱۹۸۰ یک انقلاب بی سر و صدا اتفاق افتاد. شرکت “IBM” اولین کامپیوتر شخصی اش را موسوم به “PC” معرفی کرد و نکات فنی آن را با جزئیات به عموم آگاهی داد. بنابراین این امکان را برای سایر شرکتها نیز فراهم آورد تا خود را با کامپیوترهای این شرکت سازگار سازند.این وسیله در ابتدا تنها در منزل استفاده می شد اما به سرعت در سازمانها و ادارجات و حتی در زمینه های ساخت و ساز نیز نفوذ کرد.در ابتدا متخصصان “EDP” نمی دانستند چگونه با این پدیده مقابله کنند: بعضی ها فکر می کردند این دستگاه به همان سرعتی که بوجود آمده از بین خواهد رفت. برخی دیگر آن را به طور کلی نادیده گرفتند و عده ای دیگر نیز جنگی را بر علیه این باصطلاح مزاحمها آغاز کردند.بعد از مدتی این مطلب به وضوح روشن شد که کامپیوترهای خانگی باقی خواهند ماند و این ماشین جایگاه خود را مجدداً در سازمانها بدست آورد.چند سال بعد دو تکامل دیگر اتفاق افتاد: معرفی سیستم رشته ای و دیگری شبکه های مناطق محلی یا “LAN” این دستاوردها به مردم اجازه داد تا اطلاعاتشان را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و با هم در گروه های کاری کوچک یا بزرگ همکاری کنند.این تکاملها از جنبه دیگری نیز حائز اهمیت بود و آن مقابله شرکت تازه تأسیس IT با همان شرکت EDP بود.در حالی که شرکت قدیمی EDP در تمام سازمان خود تنها یک کارمند داشت شرکت تازه تأسیس IT مجبور بود با تمام سازمان مواجه شود تقریباً تمام کارمندان در هر رده ای یک کامپیوتر اختصاصی متصل به شبکه در اختیار داشتند کارمندان جدیدالورود اطلاعات بسیار اندکی راجع به کامپیوتر داشتند و این در حالی بود که کاربران سیستمهای قدیمی EDP هرکدام در شاخه مربوط به خود متخصص بوده و در استفاده از این سیستمها بسیار کارآزموده بودند.

بنابراین موسسه IT ملزم به برگزاری دوره های تخصصی مانند کلاسهای تدریس کامپیوتر شد.به خاطر اصلاح کردن نیروی تولید کارمندان و به خاطر راه های جدید برای برقرار کردن ارتباط و انجام کارهای گروهی سلسله مراتب قدیمی و بی نظم از بین برده شدند و عناوینی مانند “Flat Organization” و “Horizantal Department” معمول شد.همچنین استقلال IT به طور شگفت آوری افزایش یافت. تقریباً تمام جنبه های تجارت به کمک تکنولوژی اطلاعات پشتیبانی می شد و یا اصولاً برپایه تکنولوژی اطلاعات بنا نهاده شده بود. همینطور که جنبه های بیشتر و بیشتری از تجارت توسط IT پوشش داده می شد این تکنولوژی بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار می گرفت تا اطلاعات بهتری راجع به آن تجارت به دست دهد.مدیریت سیستمهای اطلاعاتی و تجارت هوشیار و ذخیره کردن داده ها و بازیابی آنها تبدیل به بخشی از لغات معمول مدیران تجاری شدند. در همین زمان تکامل تکنولوژیکی دیگری به وقوع پیوست: شبکه ها و دیجیتالی شدن ارتباطات رادیویی و تلفنی و تلویزیونی …

مردم با کمک کامپیوترهایشان شروع به کار کردند و به طور مشابهی تکنولوژی ارتباطات دیجیتالی شد. به علت این همگرایی تکنولوژی بسیاری از تشکیلات تصمیم گرفتند که ارتباطات را نیز به دست همان کسی بسپارند که در رأس فرآیند تجارت اطلاعات می باشد.امروزه IT در بسیاری از تشکیلات به هسته تجارت بسیار نزدیک و یا حتی جزوی از آن می باشد. این مطلب حتی در مورد سازمانهایی مانند پست و بیمه و بانکها که محصولات غیرمادیشان بدون IT وجود نخواهد داشت نیز صادق است.برای مثال یک حساب بانکی ساده را در نظر بگیرید. این یک مسأله کاملاً خیالی است که هیچ تجلی فیزیکی ندارد و فقط روی دیسکها و در حافظه کامپیوترهای بانک موجود است. نمونه دیگر بورس اوراق بهادار به شیوه مدرن می باشد که تمامی معاملات از بیتهای شناور در شبکه معاملات بورس هستند و باز هم هیچ معامله فیزیکی در بین نیست.در بسیاری از سازمانها این مطلب به وسیله حضور یک نماینده (مامور اطلاعاتی ارشد یا CIO) در تیم مدیریتی ارشد منعکس می شود. CIO رییس مدیرهای تکنولوژی و همچنین مدیرهای تجاری است و در واقع رابطهای بین این دو است.

در سایر سازمانها نیز که IT تقریباً یک تابع پایه ای است یعنی مدیر IT نقش خود را به عنوان مدیریت سازمانی که به سمت اهداف تکنولوژیکی سوق داده شد ایفا می کند.هم اکنون حباب اینترنت در حال انفجار و اقتصاد جهان در حال پسرفت است. تجارتها برای نجات خود از این بحران و حفظ حیات خود در حال تمرکز یافتن بر روی فعالیتهای هسته ای خود می باشد. برای حوزه IT نیز این زمانها زمانهای سختی است. زیرا باید ارزش خود را بیش از پیش ثابت کند.سطح استخدام کارمندان IT منجمد شده و یا حتی کاهش یافته و پروژه های جدید کمی موجود هستند و سیستمهای فعلی اول باید بازگشت سرمایه گذاری را نشان دهند. همانطور که گفته شد تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات جهانی دوران ناخوشایندی را سپری می کند و مدیران تکنولوژی در معرض اعتراض اشخاص مالی می باشند که همواره برای کاهش هزینه ها تلاش می کنند.تحت این شرایط بیش از پیش نیاز به متخصصین با اطلاع احساس می شود.

● تکامل صنعت IT

صنعت IT بخش بسیار متنوعی از اقتصاد می باشد که شامل هزاران شرکت کوچک متوسط و بزرگ بوده که به بازارهای مختلفی خدمت می کنند.یک شیوه نگرش به این مسأله تمییز دادن و تشخیص دادن سه بخش تمرکز یافته بر سخت افزار و نرم افزار و خدمات می باشد.تا سال ۱۹۸۰ این سه بخش به صورت عمودی ساخته می شدند. مشتریان از تعداد کم فروشنده ها مثل “DEC” یا “IBM” یا “Wang” مجبور به انتخاب یک راه حل مختص IT شدند. این فروشنده ها راه حلهای کامل را که شامل سخت افزار و نرم افزار و سرویسهای مربوطه بودند ارائه دادند.

به دلیل خاص بودن ذاتی راه حلهای IT خریداران به تهیه کنندگان خاص وابسته بودند و این موضوع شانس کمی را برای سایر فروشندگان باقی می گذاشت تا محصولات و یا خدمات خود را ارائه دهند.دو اتفاق باعث تغییر اساسی در این وضعیت شد: معرفی “Micro Processors” و دیگری ساخت نرم افزارهای استاندارد باز. این دو مورد باعث تغییر صنعت IT از ساختار عمودی به ساختار افقی گردید.در حال حاضر فروشندگان سخت افزار و نرم افزار و ارائه خدمات تخصص یافته اند.امروزه صنعت IT یکی از پویاترین صنایع در اقتصاد جهانی است. به عنوان یک بخش IT نه تنها میلیونها شغل سطح بالا ایجاد می کند بلکه به سایر موسسات نیز کمک می کند تا نه تنها کاراتر و مفیدتر باشند بلکه باعث نوآوری شوند.و در پایان اینکه IT نه تنها در زمینه کامپیوتر بلکه در زمینه هایی از قبیل منابع انسانی و سیستمهای اطلاعاتی و منابع اقتصادی و… نیز کاربردهای فراوانی دارد.